Cas Spijkers, architect van de nieuwe Nederlandse cuisine.

“Koken is als het componeren van een
muziekstuk”

Hij en restaurant De Swaen in Oisterwijk brachten elkaar naar de culinaire top van
Nederland en hij was de eerste Nederlandse kok die door Michelin werd bekroond
met twee sterren. Jaren achtereen ook werd hij door zijn collega’s uitgeroepen tot
de beste kok van Nederland, zijn tv-programma’s waren spraakmakend en educatief,
en daarnaast was hij Grootmeester van het Gilde van Nederlandse Meesterkoks.
We hebben het dus over Cas Spijkers, een van de architecten van de nieuwe Nederlandse
cuisine en medegrondlegger van het niveau waarop deze zich bevindt en het
aanzien dat zij geniet. Inmiddels geven koks die ooit bij Cas in de leer waren, zijn gedachtengoed
door aan weer een nieuwe generatie keukenmeesters, met alle positieve
culinaire gevolgen van dien.
Daarnaast heeft Spijkers op zeer persoonlijke wijze kans gezien de tophoreca uit de
ivoren toren en het koksambacht uit het verdomhoekje te halen en te introduceren
bij een breed publiek. Lekker eten is mede daardoor
een populair tijdverdrijf geworden en koken een vak dat je tot het niveau van een popster kan tillen.
Geen geringe prestatie.

Zeker als je beseft dat de gretigheid waarmee tegenwoordig hele groepen
mensen aan het kokkerellen zijn geslagen mede door Cas werd aangewakkerd in zijn tv-shows. En dat door
zijn reclame voor het métier de Nederlandse schroom voor uit-eten is omgeslagen in een culi-nieuwsgierigheid en een, zelfs in tijden van slechte economie, nadrukkelijk beleden gevoel van ‘dat pakken ze me niet meer af’.
Cas Spijkers, kortom, heeft Nederland leren eten. Hij deed dat als een heraut te paard, als
een zendeling die het geloof verkondigt, dus met enthousiasme, gedrevenheid en trompetgeschal.
Dat hij daarnaast de gevoelige artiest is gebleven met een blijvende zucht naar perfectie en een onaangetaste hang naar verfijning, siert hem in hoge mate.
Geen wonder dat hij zijn gelijken zag, en vond, in net zulke wereldverbeteraars: schilders,
beeldhouwers en andere scheppende kunstenaars. “Koken is als het componeren van
een mooi muziekstuk of het maken van een schilderij. Bij het creëren ervan is een goed
beheerste techniek en de juiste samenstelling van de ingrediënten erg belangrijk.”
Daarnaast verstond hij de kunst op alle niveaus over eten te praten en er van te genieten:
met een goede bitterbal was hij net zo blij als met een superklassieke meesterschotel.
Hij was immers, naast al dat andere, vooral Bourgóndiër.

Inmiddels geven koks die ooit bij Cas
in de leer waren, zijn gedachtengoed
door aan weer een nieuwe generatie
keukenmeesters, met alle positieve
culinaire gevolgen van dien.